هلاك و بقولى هر چيزى است كه عاقبتش هلاكت باشد در كلام عرب مصدرى بر وزن تفعله ( مضموم اللام ) نيست مگر اين مصدر ( مجمع ) در صحاح نقل كرده تهلكه از نوادر مصدرها و بر غير قياس است . * ( وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ الله وَلا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ وَأَحْسِنُوا إِنَّ الله يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ) * بقره : 195 . در راه خدا مال خرج كنيد و خودتان را به هلاكت نياندازيد و نيكى كنيد كه خدا نيكو - كاران را دوست ميدارد . ظاهر آيه آنست كه عدم انفاق در راه خدا القاء نفس در تهلكه است ولى قطع نظر از آن جملهء * ( لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ ) * يك قاعدهء كلَّى است . اينك موارد استعمال اين كلمه در كلام الله مجيد : [ مرگ عادى ] از جملهء موارد اين كلمه در قرآن مجيد مرگ معمولى است چنان كه دربارهء يوسف عليه السلام آمده : * ( وَلَقَدْ جاءَكُمْ يُوسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّناتِ فَما زِلْتُمْ فِي شَكٍّ مِمَّا جاءَكُمْ بِه حَتَّى إِذا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَبْعَثَ الله مِنْ بَعْدِه رَسُولًا ) * مؤمن : 34 . ايضا آيهء * ( إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَه وَلَدٌ وَلَه أُخْتٌ فَلَها نِصْفُ ما تَرَكَ ) * نساء : 176 . و نيز * ( وَما يُهْلِكُنا إِلَّا الدَّهْرُ ) * جاثيه : 24 . و همچنين * ( إِنْ أَرادَ أَنْ يُهْلِكَ الْمَسِيحَ ابْنَ مَرْيَمَ ) * مائده : 17 . در همهء اين آيات هلاك به معناى مرگ معمولى است . در المنار ذيل * ( إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ . . . ) * گويد لفظ هلاك از چند قرن به اين طرف به كار نميرود مگر در مقام تحقير و قرآن آن را در اين آيه و در آيهء ديگر كه دربارهء يوسف عليه السلام آمده * ( حَتَّى إِذا هَلَكَ . . . ) * در مرگ مطلق به كار برده است . نگارنده گويد على هذا هلاك در زمان نزول قرآن بمرگ مطلق و غير آن اطلاق ميشده و اعتبار ذمّ و تحقير در آن از مستحدثات مىباشد و شايد از اين جهت است كه طبرسى رحمه الله و غيره دربارهء آن چيزى نگفته و در آيات فوق مرگ مطلق معنى كرده‌اند . راغب كه قيد ذمّ را لازم دانسته علت استعمال آن را در مرگ